2023 වසරේ සිට කුක් දූපත් (Cook Islands) හි අතරමංව සිටින 49 හැවිරිදි ශ්‍රී ලාංකික කාන්තාවකගේ එකම ඉල්ලීම කෙසේ හෝ යළි සිය මව්බිමට පැමිණීමයි. ඒ වෙනුවෙන් ඕස්ට්‍රේලියාවේ හෝ නවසීලන්තයේ සංක්‍රමණික බලධාරීන්ගේ අත්අඩංගුවට පත්වීමට වුවද තමන් සූදානම් බව ඇය පවසන්නේ, සිය අරමුණ හුදෙක් ගුවන් තොටුපළ හරහා මව්බිමට යාම පමණක් බව බලධාරීන්ට ඒත්තු ගැන්වීම සඳහාය.
‘කුක් අයිලන්ඩ්ස් නිවුස්’ (Cook Islands News) පුවත් සේවය වාර්තා කරන පරිදි, මෙම කාන්තාව මේ වන විට ජීවත් වන්නේ කුක් දූපත් සමූහයේ වැඩිම ජනගහනයක් වෙසෙන රැරොටොංගා (Rarotonga) දූපතේය. දේශීය සංක්‍රමණික නීතිවලට අනුව ඇය මේ වන විටත් එහි වීසා කාලය ඉක්මවා රැඳී සිටින තැනැත්තියකි. එහෙත්, ඇයට එරටින් පිටවීමට කුක් දූපත් බලධාරීන්ට ද සහාය විය නොහැක්කේ ඕස්ට්‍රේලියාව හෝ නවසීලන්තය හරහා ගමන් කිරීම සඳහා අවශ්‍ය ‘ට්‍රාන්සිට්’ (transit) අනුමැතිය ලබාදීම එම රටවල් දෙක විසින්ම ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති බැවිනි.
නවසීලන්ත සංක්‍රමණික අංශය ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ මෙම කාන්තාව හුදෙක් නවසීලන්තය හරහා ගමන් කිරීමේ චේතනාවෙන් පමණක් පැමිණෙන්නේ යැයි තමන් විශ්වාස නොකරන බවයි. ඇයගේ මෙම ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් අදහස් දැක්වීම ඕස්ට්‍රේලියානු ස්වදේශ කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති අතර, ඔවුන් පෙන්වා දෙන්නේ ඕස්ට්‍රේලියාවට ඇතුළුවීමට හෝ රැඳී සිටීමට අපේක්ෂා කරන ඕනෑම විදේශිකයෙකු 1958 සංක්‍රමණික පනත සහ 1994 සංක්‍රමණික රෙගුලාසිවලට යටත්ව අනන්‍යතා, සෞඛ්‍ය සහ ආරක්ෂක පසුබිම් පරීක්ෂාවන්ට ලක්විය යුතු බවයි.
මෙම ඛේදනීය ඉරණමට ඇය මුහුණ දෙන්නේ සිය සැමියාගේ ඝාතනයෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවෙන් පිටත්ව යාමත් සමඟය. වසරකට ආසන්න කාලයක් හොංකොං දේශයේ සේවය කර ඇති ඇය, 2023 මාර්තු මාසයේදී නවසීලන්තයේ රැකියා වීසාවක් ලබා ගැනීමට සමත්ව ඇත. එහි සේවය කරන අතරතුර ඇය දේශපාලන රැකවරණ පතා අයදුම් කර තිබේ. ඇය පවසන පරිදි, එම අයදුම්පත සලකා බලමින් පවතින අතරතුර නවසීලන්තයෙන් පිටව ගොස් නැවත පැමිණෙන ලෙස ඇයට නීතිඥයෙකුගෙන් උපදෙස් ලැබී ඇත.
මෙම සම්පූර්ණ ක්‍රියාවලිය සඳහා ඇය “Immigration and Secretarial Services” නැමති ආයතනයක සහාය ලබාගෙන ඇති අතර, ඒ වෙනුවෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් 20,000කට ආසන්න මුදලක් ගෙවා ඇති බවද ඇය පවසන්නීය. 2024 පෙබරවාරි මාසයේදී එම ආයතනයේ අධ්‍යක්ෂිකා සිල්වියන් ගැලන්ට් (Sylviane Gallant) ඇයට දැනුම් දී ඇත්තේ ඇයගේ ගැටලුව නවසීලන්ත සංක්‍රමණ අංශය භාරයේ පවතින බවත්, ඒ සඳහා නීතිමය සහාය ලබාගන්නා ලෙසත්ය. අමාත්‍ය මට්ටමේ මැදිහත්වීමක් සඳහා ඉල්ලීමක් සූදානම් කරමින් පවතින බවද ඇය එහිදී සඳහන් කර තිබිණි.
මේ අතරතුර, නවසීලන්තයේ හිටපු සහකාර සංක්‍රමණික අමාත්‍ය ක්‍රිස් පෙන්ක් (Chris Penk) ගෙන්ද ඇය සහාය ඉල්ලා ඇතත්, ඔහු මේ වන විට අදාළ අමාත්‍ය ධුරය නොදරන බැවින් එම ඉල්ලීම වත්මන් සහකාර අමාත්‍ය කැමරන් බෲවර් (Cameron Brewer) වෙත යොමු කර තිබේ. එහෙත්, පෞද්ගලිකත්ව සහ නීතිමය කරුණු මුල්කරගනිමින් ඒ පිළිබඳව අදහස් දැක්වීම බෲවර්ගේ කාර්යාලය ද ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත.
මේ වන විට කුක් දූපත් හි රැඳී සිටීමට කිසිදු වලංගු වීසාවක් නොමැතිව සිරවී සිටින ඇය සිය ජීවිකාව ගෙන යන්නේ පවුලේ ඥාතීන්ගේ උපකාර මධ්‍යයේය. ටහිටි (Tahiti) දූපත් හරහා ගමන් කිරීමට ඇය ගත් උත්සාහය ද ව්‍යර්ථ වී ගොස් තිබේ. අවශ්‍ය නීතිමය ක්‍රියාපාටි සම්පූර්ණ කරන්නේ නම්, ගුවන් යානයක් වෙනුවට නැවකින් හෝ එරටින් පිටවීමට තමන් සූදානම් බව ඇය පවසන්නීය. විවිධ අධිකරණ බලප්‍රදේශයන්හි සංක්‍රමණික නීති රෙගුලාසි අතර සිරවුණු පුද්ගලයෙකු මුහුණ දෙන අතිශය දුෂ්කර තත්ත්වය මෙම ශ්‍රී ලාංකික කාන්තාවගේ කතාවෙන් මනාව පිළිබිඹු වේ.